Penda
Bhí Penda (d’éag 15 Samhain 655) ina rí ar ríocht Angla-Shacsanach Mhersia ó 626 go dtí a bhás. Mac Pybba, rí Mhersia, bhí sé ar cheann de na ríthe págánacha deireanacha de na hAngla-Sacsanaigh, agus bhí clú air toisc gur lorg sé comhairle ó roinnt ríthe Breatnacha chun cur i gcoinne Northumbria . Tá sé luaite i dtraidisiúin na Breataine Bige mar Panna ap Pyd.
![]() ![]() | |
Beathaisnéis | |
---|---|
Breith | c. 606 |
Bás | 15 Samhain 655 48/49 bliana d'aois Cock Beck ![]() |
Siocair bháis | Bás i gcath |
Rí Wessex | |
642 – 645 ← Cenwalh of Wessex (en) ![]() ![]() | |
King of Mercia (en) ![]() | |
632 – 15 Samhain 655 ← Cearl of Mercia (en) ![]() ![]() ![]() | |
Faisnéis phearsanta | |
Reiligiún | Págántacht Angla-Shacsanach |
Gníomhaíocht | |
Gairm | rí ![]() |
Eile | |
Teideal uasal | Rí ![]() |
Teaghlach | Iclingas (en) ![]() ![]() |
Céile | Cynewise (en) ![]() ![]() |
Páiste | Wulfhere of Mercia (en) ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Athair | Pybba of Mercia (en) ![]() |
Siblín | Eowa of Mercia (en) ![]() |
Bhunaigh Penda comhghuaillíocht le rí Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, chun chun Northumbria a ionsaí sa bhliain 633 , agus maraíodh Edwin rí Northumbria i gCath Meigen (Hatfield Chase) ag tabhairt seilbh ar Northumbria do Cadwallon agus Penda. Is dócha gurbh é Cadwallon ceannaire na comhghuaillíochta seo, ach nuair a maraíodh é an bhliain dár gcionn, lean Penda air ag feachtasaíocht i gcoinne Northumbria, ag marú Oswallt, rí Northumbria i gcath Maes Cogwy ( Maserfield ) naoi mbliana ina dhiaidh sin. Bhunaigh sé é féin mar an duine ba chumhachtaí de na ríthe Angla-Shacsanach; chloígh sé Anglia Thoir agus thiomáin sé rí Wessex ar deoraíocht. Sa bhliain 655 bhí sé i mbun feachtais in aghaidh Brynaich i gcomhghuaillíocht le comharba Cadwallon mar rí Gwynedd, Cadafael ap Cynfeddw . Agus an namhaid in aice láimhe, d'imigh Cadafael agus a arm san oíche, ag tuilleamh an leasainm "Cadafael Cadomedd" (éalaitheoir an chatha) dó féin. Buaileadh Penda ag Cath Winvaed agus maraíodh é.
Tháinig a mhac Peada i gcomharbacht air mar rí ar dheisceart Mhersia, agus bhí an chuid thuaidh den ríocht faoi smacht Northumbria ar feadh tamaill.
Tugtar le fios i bhfilíocht na Breatnaise go raibh sé i i bpáirt leis an rí Cynddylan, mar tá tagairt i marbhna Cynddylan dá thoilteanas teacht ag glaoch "mac Pŷb "; tagairt is cosúil do Penda, mac Pybba a theacht ar ghlaoch "mab Pŷb"; tagairt is cosúil do Phenda, mac Pybba.