Galair agus ionfhabhtaithe ghnéas-tarchurtha
Raon galar ionfhabhtaíoch a tharchuirtear de ghnáth trí thadhall gnéasach, ach uaireanta ar bhealaí eile[1], is ea galair veinéireacha nó ionfhabhtaithe ghnéas-tarchurtha.
![]() ![]() | |
Cineál | galar tógálach ![]() |
---|---|
Speisialtacht leighis | galair thógálacha ![]() |
Cóireáil chliniciúil | |
Comharthaí | einceifilimialíteas miailgeach, siad, dispnia, ionfhabhtú, fuiliú, lesion (en) ![]() ![]() ![]() |
Scrúduithe | histeapaiteolaíocht, saothrán fola agus pelvic examination (en) ![]() ![]() |
Cóireáil | antaibheathach, antiviral drug (en) ![]() ![]() ![]() ![]() |
Pataigineas | |
Cúis | human sexual behavior (en) ![]() ![]() ![]() |
Aicmiú | |
ICD-10 | A64 ![]() |
ICD-9 | 099.0 ![]() |
CIAP | A78 ![]() |
Acmhainní seachtracha | |
DiseasesDB | 27130 ![]() |
Patient UK | sexually-transmitted-infections-pro ![]() |
MeSH | D012749 ![]() |
UMLS CUI | C0036916 ![]() |
Ina measc tá
- SEIF,
- heipitíteas víreasach B (agus C uaireanta),
- sifilis,
- gónairith,
- heirpéas,
- clamaidia
- agus seancar srl.
![](http://up.wiki.x.io/wikipedia/ga/thumb/f/fb/Stdspain.jpg/220px-Stdspain.jpg)
Trais-seoladh
cuir in eagarIs é atá sna galair ghnéas-tarchurtha (GGT) ná ionfhabhtú a spréitear ó dhuine go duine trí chaidreamh collaí. Baictéir, víris, agus orgánaigh micreascópacha atá san fhuil, sa tseamhan, i sreabháin na colainne, nó a lonnaíonn sa réimse púbasach is cúis leis na GGT.
Ach amháin i gcás SEIF, is féidir cóir leighis a dhéanamh ar thromlach na GGT, chomh luath agus a dhéantar fáthmheas orthu. Is tábhachtach an rud é cóir leighis a fháil go luath mar is féidir leis na GGT buandochar trom a dhéanamh.
Uaireanta eascraíonn riochtaí mar ionfhabhtú peilbheach ainsealach, riochtaí urchóideacha, neamhthorthúlacht, toircheas eachtópach, agus ionfhabhtú ar linbh nuabheirthe ó GGT gan chóireáil.
Rangú agus téarmeolaíocht
cuir in eagarGo dtí na 1990idí, bhí aithne fhorleathan air GGT mar ghalair véinéireacha: sa Laidin is é 'Veneris' an tuiseal ginideach an fhocail 'Venus' (Gaeilge 'Véineas'), bandia an ghrá a bhí ag na Rómhánaigh. Bhí frása 'galar sóisialta' úsáidte freisin mar sofhriotal.
B'iad na hoifigí sláinte poiblí a thóg isteach an téarma 'ionfhabhtú gnéas-tarchurtha' (nó IGT) i dtosach.
Stair
cuir in eagarGo dtí go raibh fáil ag an phobal ar chógais ghnásúla, de ghnáth bhí na galair agus ionfhabhtaithe ghnéastarchurtha doleigheasta, agus ní raibh i gceist i gcóir leighis ach fuascailt na siomptóm. Ba é an "London Lock Hospital" an chéad ospidéal deonach, a bunaíodh sa bhliain 1746, le haghaidh na galair seo a rialú agus a scriosadh
Tagairtí
cuir in eagar- ↑ Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011)