Airciméidéas
matamaiticeoir agus fisiceoir Gréagach
(Athsheolta ó Archimedes)
Matamaiticeoir agus fisiceoir agus innealtóir agus aireagóir agus réalteolaí Gréagach ab ea Airciméidéas Shioracús (Gréigis: Ἀρχιμήδης, traslitriú: Arkhimḗdēs) (t. 287 RC – t. 212 RC). Cé nach bhfuil sonraí a shaoil an-soiléir, meastar go bhfuil sé ar dhuine de na h-eolaithe is mó sa tseaniarsma clasaiceach riamh. I measc na forbairtí a rinne sé i bhfisic ná bunú an hidreastatachas agus prionsabal an luamháin a mhíniú.
![]() ![]() | |
Ainm sa teanga dhúchais | (grc) Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος ![]() |
---|---|
Beathaisnéis | |
Breith | (grc) Ἀρχιμήδης ![]() c. 287 "RCh" Sioracús ársa ![]() |
Bás | 212 "RCh" 74/75 bliana d'aois Sioracús ársa ![]() |
Siocair bháis | Dúnbhású |
Áit chónaithe | Sioracús, an tSicil |
Gníomhaíocht | |
Réimse oibre | Geoiméadracht, matamaitic, meicnic, innealtóireacht agus réalteolaíocht |
Gairm | matamaiticeoir, innealtóir comhraic, fealsamh, cumadóir, fisiceoir, réalteolaí, innealtóir ![]() |
Tréimhse ama | An Ré Heilléanaíoch |
Teangacha | An tSean-Ghréigis |
Saothar | |
Saothar suntasach
| |
Teaghlach | |
Athair | Fidias |
An scéilín is cáiliúla a insítear faoi Airciméidéas ná an lá a chum sé modh nua chun rud le cruth neamhrialta a thomais. Léim sé amach as an bhfolcadh ina raibh sé suite, agus rith sé amach lomnocht ar an tsráid ag scairteadh "Iúiríce!" (Gréigis: "εύρηκα!"), "Tá sé faighte agam!").
Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid. Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |